Verslagen van de voorbije activiteiten

Met de heemkring op tocht in Grimbergen

Verslag van de uitstap op 17 mei 2025

10 juni 2025

Grimbergen, één van de mooie parels van Brabant. Niet alleen mooi, maar ook historisch erg interessant.

Het adellijk geslacht “de Berthouts” bouwde in de middeleeuwen het Land van Grimbergen uit tot een groot gebied dat reikte tot de Schelde en de Rupel, en over de Zenne. Zo controleerden ze de scheepvaart en handel tussen Mechelen en Antwerpen. De abdij, waarvan de eerste teruggaat tot de 11de eeuw, dook tijdens onze wandeling overal op. We ontdekten haar invloed in hoeves, watermolens en relicten van steengroeven. Onze wandeling liep grotendeels door de Maalbeekvallei, een beschermd dorpsgezicht. In het na de Tweede Wereldoorlog sterk verstedelijkte Grimbergen is dit gebied vrij ongeschonden bewaard en worden inspanningen gedaan om dit landschap en de historisch waardevolle gebouwen te behouden.

Momenteel zijn er restauratiewerken aan de Liermolen, oorspronkelijk eigendom van de familie de Lire, maar in 1341 aangekocht door de abdij. Nu is de molen eigendom van de gemeente, onderdeel van het Museum van Oude Technieken (MOT) en in restauratie. Iets verder wordt de beschermde Charleroyhoeve uit 1665 gerestaureerd voor een nieuwe sociale en culturele bestemming. Langs de Maalbeek leidt een pad naar de Tommenmolen, oorspronkelijk een graanwatermolen van de heren Ter Tommen, later eigendom van de abdij. Nu is het een brasserie en onderdeel van het MOT, met een vakwerkschuur, rosmolen, bakoven en watermolen.

Stroomafwaarts ligt de ‘Diegemput’, verwijzend naar de ‘Diegemse’ witte zandkalksteen. Verscholen in het groen ligt het Hof te Poddegem, een Frankisch domein uit de 4de eeuw, de “woning van PUD”. Deze middeleeuwse site heeft een indrukwekkend hof met donjon, schuur en gracht, ooit domein van de Heren van Grimbergen, nu eigendom van de familie Emsens (Eternit). Er worden werken uitgevoerd om vochtproblemen op te lossen. We keerden terug langs het Lintbos, een jong bos van 70 ha met 150.000 bomen, aangeplant op de plek van het voormalige vliegveld van Grimbergen, een groene long in de streek.

Verderop ligt de wijk Zonneveld, door de gemeente Grimbergen de ‘verborgen parel’ genoemd. Deze private woonwijk, gebouwd tussen 1966 en 1982 door architectencollectief Dimensie 3 in opdracht van N.V. Expansie, richtte zich op een Vlaams cliënteel. De straten verwijzen naar hoogtepunten uit de Vlaamse en Middelnederlandse literatuur. Op 8 ha staan een honderdtal laat-modernistische bungalows in laagbouw, met een Scandinavisch/Nederlands karakter, een alternatief voor klassieke verkavelingen. Iets verder ligt ‘De Diepen Boomgaard’, een bioboerderij op een voormalige vindplaats van zandkalksteen, deels zichtbaar op de Ferraris-kaart (18de eeuw). Dit initiatief voor sociaal ondernemen biedt werk aan mensen die moeilijk toegang hebben tot de reguliere arbeidsmarkt. We bezochten de hoevewinkel en deden er aankopen.

Langs de “Steenpoel” en de “Schaasput” bereikten we de Beiaardlaan, aangelegd na de Eerste Wereldoorlog. Deze brede laan herbergt bel-etagewoningen in barok, art-deco en Engelse cottage-stijl. De laan sluit aan bij de oude dorpskern van Grimbergen, waar we moe maar gelukkig eindigden in de schaduw van de basiliek, in herberg “De Groene Poort”, uiteraard met een “Grimbergen”.

Foto's

Terugblik op de Lezing: Op zoek naar Sporen in de Grond

Boeiende uiteenzetten door Tim Vanderbeken over Archeologie en hoe men sporen vindt zonder Schop

16 november 2024

Vrijdagavond stroomde GC De Camme in Perk vol met geïnteresseerden voor de lezing van archeoloog Tim Vanderbeken. Voor een zaal vol nieuwsgierige toeschouwers vertelde Tim hoe archeologen sporen in de grond kunnen vinden, nog voordat er gegraven wordt. Het was een boeiende avond die veel publiek trok!

Tim legde uit dat archeologen niet altijd een schop nodig hebben om waardevolle vondsten te lokaliseren. Ze maken gebruik van een breed scala aan technieken om verborgen erfgoed op te sporen. Door historische bronnen en kaarten te bestuderen, gebruik te maken van luchtfotografie, iconografie (oude tekeningen en schilderijen) en geavanceerde technologieën zoals LIDAR en geofysisch onderzoek, krijgen ze een goed beeld van de potentiële vindplaatsen, nog voor de eerste graafwerken beginnen.

Sfeerbeelden

Terugblik op ons eerste Heemcafé

Een duidelijk schot in de roos!

15 oktober 2024

Onze eerste Heemcafé, op zaterdag 12 oktober 2024 is alweer achter de rug, en mag best een heel geslaagde eerste editie worden genoemd. Een aangename sfeer, heel wat bezoekers, een mooie kleine tentoonstelling en met de steun van een uitstekend zomerweertje, was het een duidelijk schot in de roos. Deze blijk van interesse maar ook de niet aflatende trouw van een belangstellend publiek geeft ons de nodige moed om met enthousiasme het heemkundige werk met het nodige elan verder te zetten. Onderstaand laten we u genieten van enkele sfeerbeelden.

Wij, als Heemkring Ter Ham kijken al uit naar de komende tweede zaterdag van de maand november, want dan openen we weer onze bergkasten en staan we paraat om te antwoorden op uw heemkundige vragen.

Lijst met volgende Heemcafé's

Bekijk de foto's

Terugblik op de succesvolle Open Monumentendag 2024

Grote opkomst en gezellige sfeer Pastorie van Perk

29 september 2024

Net zoals vorig jaar verleenden we ook dit jaar onze medewerking aan de jaarlijkse Open Monumentendag. Op zondag 8 september 2024 opende de pastorie van Perk zijn deuren van 11 tot 18 uur.

Bij binnenkomst werden de bezoekers meteen ondergedompeld in de sfeer van het leven op de pastorie in de jaren 1920-1930. Ze kregen niet alleen informatie over de bouwgeschiedenis van de pastorie en de lange lijst van bewoners (pastoors, onderpastoors, enz.), maar ook de kans om te luisteren naar intrigerende verhalen die in 1924 in het dorp de ronde deden.

Stef van metaalverhaal.be was ook aanwezig en lichtte de metaaldetectievondsten toe die werden gedaan bij een eerder onderzoek van de site.

Na het bezoek was er gelegenheid om na te praten op het zonnige terras, waar de sfeer van die tijd tot leven kwam door de muziek uit de jaren ’20.

Update: De Digivrienden hebben ook een aantal leuke foto's genomen

Bekijk hier de foto's van deze bijzondere dag